Referans Proje
Tarifi Olmayan Bir Kusuru Yakaladık
Otobüs koltuğu üreten bir sanayi grubunda, deri kaplamalardaki potluk ve kırışıklık problemi üzerine çalıştık. Potluk, görüntü işlemenin en zor uçlarından biridir — çünkü ortada yakalanacak net bir şekil yoktur.
Sınırı ölçülemez
Potluğun nerede başlayıp nerede bittiği bir cetvelle gösterilemez. Kabul edilebilir ile hatalı arasındaki çizgi kesin değildir.
Kişiden kişiye değişir
İki deneyimli operatör aynı koltuğa bakıp farklı karar verebilir. Ortada üzerinde uzlaşılmış tek bir doğru yoktur.
Işıkla görünüp kaybolur
Açı ve aydınlatma değiştiğinde kusur ortadan kalkabilir ya da olmayan bir kusur belirebilir.
Geometrisi yoktur
Çizik, delik veya çatlak gibi tutarlı bir şekli yoktur. Yakalanacak sabit bir form aramak işe yaramaz.
Ne yapıldı
- 1,5 yıl süren geliştirme çalışması
- 10.000’den fazla görsel tek tek etiketlendi
- 100’ün üzerinde YOLO11 modeli eğitildi ve optimize edildi
- Üretime hazır model teslim edildi; hat entegrasyonu müşterinin kendi ekibine devredildi
Sonuç
yakalama oranı (recall) — gerçek potluk vakalarının yakalanma oranı.
Bu neden önemli? Bir sistemi, sınırı belirsiz ve ışığa göre değişen bir kusuru güvenilir biçimde yakalayacak noktaya getirebiliyorsak; tanımı net olan kusurlar — çizik, çatlak, delik, eksik parça, yanlış renk — bizim için çok daha öngörülebilir problemlerdir. Deneyimimiz tek bir vakadan ibaret değil; asıl mesele, o vakanın işin zor ucunda olması.
Kamerayla Neleri Denetleyebiliriz
Aşağıdaki başlıklar, görüntü işleme ile ele alınabilen problem aileleridir. Sizin probleminiz bunlardan birine benziyorsa konuşmaya değer.
Yüzey ve doku kusurları
Potluk, kırışıklık, buruşma, leke, renk sapması, doku bozukluğu, parlaklık farkı. Tanımı bulanık olan, ışığa göre değişen kusur ailesi.
Geometrik kusurlar
Çizik, çatlak, delik, ezik, çapak, deformasyon. Şekli belirgin olduğu için genellikle daha öngörülebilir problemlerdir.
Montaj ve tamlık kontrolü
Parça var mı, doğru parça mı, doğru konumda mı, doğru yönde mi. Vida, klips, conta, etiket, kablo gibi unsurların denetimi.
Ölçüm ve sınıflandırma
Boyut, açı, alan ölçümü; ürünün kalite sınıfına ayrılması; sayım ve ayrıştırma.
Desen, hiza ve yön takibi
Baskı veya dokuma deseninin takibi, kaymanın ölçülmesi, referans çizgiye göre hizanın denetlenmesi.
Yazı ve etiket okuma
Seri numarası, parti kodu, son kullanma tarihi, etiket doğrulama; okunan verinin sistemle karşılaştırılması.
Nerede Dururuz
Her şeyi yapabildiğini söyleyen tedarikçi, hiçbir şeyi net yapmıyor demektir. Sınırımız açık.
Bizim işimiz
- Görüntüleme düzeneğinin tasarımı — kamera ve aydınlatma seçimi
- Veri toplama stratejisi ve etiketleme
- Model eğitimi, karşılaştırma ve saha koşullarına optimizasyon
- Karar mantığı ve eşiklerin belirlenmesi
- Üretime hazır modelin teslimi ve hat üzerinde doğrulanması
Tek başımıza yapmadığımız
- —Makine gövdesi, gantry, robot kolu veya konveyör imalatı
- —Mekanik tasarım ve montaj
- —Elektrik panosu ve saha kablolaması
Bunlar gerektiğinde makine üreticisiyle birlikte yürütülür. Biz sistemin gören ve karar veren katmanını üstleniriz.
Ve dürüst olalım: her problem görüntü işlemeyle çözülmez. Kusur kameraya hiç görünmüyorsa, ya da kabul sınırı şirket içinde bile tartışmalıysa, model bu belirsizliği ortadan kaldırmaz. Bunu fizibilite aşamasında söyleriz — projeye başladıktan sonra değil.
Nasıl Çalışırız
Büyük bir sistem teklifiyle başlamayız. Önce probleminizin çözülebilir olduğunu birlikte görürüz.
Kusurun tarifini çıkarmak
Neyin hata sayıldığını, kimin karar verdiğini ve sınırın nerede olduğunu konuşuruz. Bu adım atlanırsa proje sonrasında zaten yürümez.
Numune ve görüntüleme denemesi
Gerçek parça üzerinde kamera ve aydınlatma denenir. En kritik adım budur: kusur görüntüde görünmüyorsa hiçbir model onu bulamaz.
Fizibilite ve dürüst cevap
Bu problem çözülebilir mi, hangi doğruluk beklenebilir, ne kadar veri gerekir. Cevap olumsuzsa bunu bu aşamada söyleriz.
Veri toplama ve etiketleme
Yeterli sayıda ve çeşitlilikte görsel toplanır, tek tek etiketlenir. İşin en emek yoğun ve sonucu en çok belirleyen kısmı burasıdır.
Model geliştirme ve optimizasyon
Çok sayıda model eğitilir, karşılaştırılır ve saha koşullarına göre optimize edilir. Amaç en yüksek skor değil, hatta güvenilir çalışan modeldir.
Hat üzerinde doğrulama ve devir
Model gerçek üretim akışında sınanır, karar eşikleri ayarlanır ve çalışır halde teslim edilir.
Hangi Sektörlerde Uygulanır
Tekstil ve deri
Kumaş ve deri yüzey kusurları, dikiş ve kaplama kontrolü, desen takibi
Otomotiv ve yan sanayi
İç trim, kaplama, montaj tamlığı, yüzey kalitesi
Metal ve talaşlı imalat
Yüzey kusurları, çapak, kaynak dikişi, ölçü denetimi
Ambalaj ve baskı
Baskı hatası, etiket doğrulama, hiza ve renk tutarlılığı
Plastik ve enjeksiyon
Eksik dolum, çekme izi, renk sapması, çapak
Gıda
Ürün kalitesi, ambalaj bütünlüğü, tarih ve etiket okuma
Sık Sorulan Sorular
Bizim kusurumuzun net bir tarifi yok, yine de yapılabilir mi?
Çalıştığımız asıl alan bu. Referans projemizdeki potluk kusurunun da ölçülebilir bir sınırı yoktu. Tarifi olmayan bir kusur, çözülemez demek değil; sadece daha fazla örnek ve daha dikkatli bir etiketleme çalışması demek. Yapılabilir olup olmadığına numune üzerinde yapılan fizibilite cevap verir.
Kaç görsel gerekir?
Kusurun ne kadar belirgin olduğuna ve çeşitliliğine bağlı. Referans projemizde 10.000'den fazla görsel tek tek etiketlendi; bu üst uçtaki bir örnektir. Daha net tanımlı kusurlarda çok daha az görselle sonuç alınabilir. Kesin sayıyı fizibilite sonrası söyleriz, öncesinde söyleyen varsa tahmin yürütüyordur.
Ne kadar sürer?
Kusurun zorluğuna göre değişir. Referans projemiz 1,5 yıl sürdü, çünkü hem kusur türü zordu hem de veri sıfırdan toplandı. Tanımı net kusurlarda süre belirgin biçimde kısalır. Süreyi baştan taahhüt etmek yerine fizibilite sonrası aşamalı bir plan veriyoruz.
Mevcut makinemize entegre olur mu?
Görüntü işleme katmanı makineden bağımsız çalışır; kararı PLC veya hat kontrol sistemine sinyal olarak iletir. Mekanik tarafta değişiklik gerekiyorsa bunu makine üreticisiyle birlikte planlarız.
%100 doğruluk mümkün mü?
Hayır ve bunu vaat eden birine temkinli yaklaşın. Doğru soru şudur: hangi hatayı kaçırmak daha pahalı? Sistemi, sizin için kritik olan hatayı kaçırmayacak biçimde ayarlarız; bunun bedeli genellikle bir miktar yanlış alarmdır.
Görseller ve veriler dışarı çıkar mı?
Gerekmiyor. Model eğitimi ve çalışma ortamı, verinin fabrikadan çıkmayacağı biçimde kurgulanabilir. Bu konudaki tercihinizi proje başında netleştiririz.
Probleminizi Anlatın, Numune Gönderin
En hızlı yol, birkaç gerçek parça ve mevcut durumun fotoğrafları. Kusurun görüntüde yakalanıp yakalanamayacağını konuşarak değil, deneyerek anlarız.
